'Water': de blauwe drager voor ruimtelijke ontwikkeling in historische stadscentra

De titel geeft aan dat water in toenemende mate een centrale rol speelt bij de structuurversterking van binnensteden die een historische relatie hebben met water. Steeds meer Europese steden zien in dat water niet alleen gezien moet worden als probleem (overlast en vervuiling), maar ook als kans en uitdaging voor nieuwe ontwikkelingen.

De Zes Partnersteden, die in dit project samenwerken, zijn: Breda (projectverantwoordelijke) en 's-Hertogenbosch (beide uit Nederland), Chester (uit Engeland), Gent en Mechelen (uit Belgie) en Limerick (uit Ierland). Deze zes steden hebben elkaar  gevonden vanwege grote overeenkomsten op het gebied van historische ontwikkeling en relatie met water, omvang en sociaal-economische ontwikkeling. Daarnaast waren en zijn al deze steden reeds bezig met de uitvoering van allerlei waterprojecten.

De doelstellingen van het project, die bijdragen aan de kwaliteit en duurzaamheid van de historische binnensteden, zijn:

• het gebruik van historische waterlopen als basiskwaliteit voor ruimtelijke herontwikkeling;
• het inzetten van water als kwaliteit om meervoudig ruimtegebruik voor economische, culturele en woonfuncties te bevorderen;
• het realiseren van integraal waterbeheer

Het WIHCC-project bestaat uit zes lokale demonstratieprojecten en een zevende hoofdstuk met een omvangrijk proces-activiteiten programma. Deze twee aspecten (investeringen en activiteiten) zijn sterk met elkaar verbonden om het maximale profijt te behalen uit de transnationale samenwerking.

De zes lokale demonstratieprojecten zijn als volgt kort te beschrijven (een uitgebreidere beschrijving is op deze website te vinden onder de steden):

• Breda: het restaureren van een oude waterloop en haven in de binnenstad
• Chester: the creeren van nieuwe openbare ruimte langs de River Dee om de historische relatie met het stadscentrum te versterken
• Gent: het heropenen van de Nederschelde in het stadscentrum, waarbij de historische samenloop van Leie en Schelde hersteld wordt
• 's-Hertogenbosch: het het revitaliseren van de Stadsdommel
• Limerick: het restaureren van het Park Canal tussen de Universiteit en het Middeleeuwse stadscentrum
• Mechelen: het heropenen van de historische waterloop De Melaan en het herontwikkelen van het gehele publieke domein langs deze waterloop

Het proces-activiteiten programma omvat een hele reeks van onderdelen, zoals 'vliegende experts', thematische bijeenkomsten, excursies naar projectlokaties, rondreizende tentoonstelling, conferenties ed. Dit programma zorgt er voor dat de uitwisselling van kennis en ervaring tussen de samenwerkende steden optimaal vorm krijgt, maar ook dat andere steden en organisaties hiervan kunnen leren en meeprofiteren. Aan het eind van het project wordt alle kennis verwerkt in een internationale handleiding en film, waarbij ook de link wordt gelegd met nationaal en Europees beleid en daarvooor aanbevelingen zullen worden gegeven.

Organisatie. Om het project goed aan te sturen en te laten verlopen is er een stevige organisatie opgebouwd. Op het uitvoerende niveau wordt hierin de centrale rol  vervuld door het zgn. Overall Management Team dat werkt vanuit Leadpartnerstad Breda. Dit OMT bestaat uit een projectmanager, project-coordinator, financieel manager en secretariele medewerker. Zij worden bijgestaan door de lokale projectmanagers in de zes steden, die verenigd zijn in de Internationale  Coordinatiegroep. Het OMT en ICG is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle gezamenlijke activiteiten, de communicatie met interne en externe partijen en het financieel beheer. Voor het formele, besluitvormingsniveau is een Internationale Stuurgroep gevormd, bestaande uit wethouders en schepenen van de zes steden.    

De uitvoering van het gehele WIHCC-project gaat ca. 9,4 miljoen euro kosten. Een groot deel daarvan (ca. 7,65 milj.) wordt gebruikt voor de lokale demonstratieprojecten, het overige deel (ca. 1,75 milj.) voor de verschillende procesactiviteiten. De kosten van de demonstratieprojecten bedragen uiteraard maar een klein deel van de totale investeringsomvang in elke stad. Alle 'water in de stad'-investeringen van de zes steden tezamen zullen ongeveer 60 miljoen euro gaan bedragen.

Het WIHCC-project krijgt vanuit de Europese Unie en haar Interreg IIIB NWE-programma een financiele ondersteuning van ruim 5 miljoen euro. De belangrijkste reden daarvoor is dat dit project in belangrijke mate bijdraagt aan de ontwikkeling van een strategie voor het oplossen van algemene problemen (zoals integraal waterbeheer in combinatie met infrastructuur in oude stadscentra) in de gehele regio Noord-West Europa. De totale bijdrage van de zes steden aan dit project bedraagt derhalve 4, 4 miljoen euro. Het project is formeel van start gegaan na de goedkeuring door de Interreg IIIB NWE Stuurgroep in September 2003 en zal geheel uitgevoerd zijn aan het einde van 2007.